Rewolucyjna metoda pozwala wykryć niewidoczny nowotwór skóry

29 maja 2026, 07:46

Kanadyjscy naukowcy z Université de Montréal oraz Institut national de la recherche scientifique (INRS) opracowali przełomową metodę wczesnego wykrywania czerniaka. System o nazwie SMEAR-ULM potrafi identyfikować mikroguzy nowotworowe, zanim staną się widoczne gołym okiem. Wyniki badań opublikowano w Nature Sensors.



Starożytne piwo z grobowca wojownika – naukowcy odczytali przepis sprzed 2300 lat

28 maja 2026, 10:07

Cmentarzysko Shanjiabao leży zaledwie dwa kilometry od Wielkiego Muru z okresu Walczących Królestw (475–221 p.n.e.), tuż przy wschodnim brzegu rzeki Daying w dzisiejszym regionie autonomicznym Ningxia. Pochowano tu żołnierzy i mieszkańców pogranicza państwa Qin – tego samego, które wkrótce miało zjednoczyć Chiny pod rządami legendarnego Pierwszego Cesarza. Miejsce to było prawdopodobnie cmentarzem garnizonowym, służącym zarówno wojsku, jak i okolicznej ludności cywilnej. Spośród 183 odkrytych grobów aż 179 należało właśnie do ludzi Qin.


Wielkie badania pokazują, jak zwierzęta reagują na obecność ludzi

27 maja 2026, 09:04

Ekolodzy od dziesięcioleci dokumentują, jak fizyczne przekształcanie środowiska – urbanizacja, rolnictwo i infrastruktura transportowa – niszczą siedliska i spychają dzikie gatunki na margines. Jednak obok tego wymiaru istnieje drugi, znacznie trudniejszy do uchwycenia: dynamiczna, zmienna w czasie i przestrzeni obecność samych ludzi i pojazdów. Nowe badania opublikowane w czasopiśmie Science pokazują, że sam fakt naszej obecności w lesie, nawet bez jakiejkolwiek fizycznej ingerencji w środowisko, potrafi głęboko i mierzalnie zmienić zachowanie dzikich zwierząt.


Jak skutecznie pozyskiwać leady na stoisku na targach? Przewodnik po lead magnetach

26 maja 2026, 12:54

Aby skutecznie pozyskiwać leady na stoisku targowym, należy zaoferować odwiedzającym natychmiastową wartość w zamian za ich dane kontaktowe. Najskuteczniejszą metodą jest wykorzystanie atrakcyjnego lead magnetu – bezpłatnego raportu, interaktywnego narzędzia lub doświadczenia, które rozwiązuje konkretny problem klienta i buduje zaufanie do marki w kilka sekund.


Dzięki Teleskopowi Webba po raz pierwszy udało się zajrzeć w głąb atmosfery gorącego Jowisza

26 maja 2026, 07:37

Prawie 700 lat świetlnych od Ziemi, w gwiazdozbiorze Mikroskopu, krąży gazowy olbrzym o nazwie WASP–94A b. Z powodu niewielkiej odległości od gwiazdy planeta znajduje się w obrocie synchronicznym. Jest bez przerwy zwrócona w jej stronę jedną półkulą. Po stronie dziennej spowija ją gęsty całun chmur. Po stronie nocnej niebo jest bezchmurne. Ten niezwykły cykl pogodowy – odkryty przez astronomów z Uniwersytetu Johnsa Hopkinsa – po raz pierwszy pozwolił zajrzeć w głąb atmosfery gorącego Jowisza bez chmur zakłócających obserwacje.


Opisali matematycznie kryształy czasoprzestrzenne, które mogą zamienić się w czarną dziurę

25 maja 2026, 21:29

Czarne dziury kojarzą się z kosmicznymi kataklizmami: eksplodującymi gwiazdami, pochłoniętymi galaktykami, niewyobrażalną skalą. Tymczasem fizyka dopuszcza istnienie mikroskopijnych czarnych dziur, obiektów, które mogą zrodzić się z ledwie uchwytnego impulsu energii, o ile najpierw zaistnieje pewien szczególny, krystaliczny stan czasoprzestrzeni. Fizycy z Uniwersytetu Goethego we Frankfurcie i Politechniki Wiedeńskiej jako pierwsi opisali ten stan dokładnym wzorem matematycznym.


Wielki Zderzacz Hadronów znalazł nową cząstkę

25 maja 2026, 21:01

Fizycy z eksperymentu ATLAS w CERN-ie poinformowali o zaobserwowaniu nowej cząstki – mezonu Bc*+. Mezony to cząstki zbudowane z pary kwark-antykwark. Nowo odkryty Bc*+ należy do wyjątkowo rzadkiej rodziny układów zawierających dwa ciężkie kwarki różnych typów: kwark powabny (c) oraz antykwark piękny (b)


Pierwsze nagranie makrofagów „pożerających” żywe komórki nowotworowe

22 maja 2026, 12:09

Naukowcy z Garvan Institute of Medical Research i Uniwersytetu Nowej Południowej Walii w Sydney są pierwszymi, którzy nagrali, jak komórki układu odpornościowego atakują i pochłaniają (fagocytują) komórki czerniaka. Osiągnięcie to może mieć olbrzymie znaczenie w leczeniu jednego z najbardziej powszechnych i śmiercionośnych nowotworów Australii. Na nagraniu widać makrofagi patrolujące krawędzie guza i ciągle pożerające komórki nowotworowe, dzięki czemu spowalniają wzrost guza.


Oto jak sztuczna inteligencja ocenia prace studentów

22 maja 2026, 10:56

Sztuczna inteligencja pisze kod, tłumaczy teksty, diagnozuje choroby ze zdjęć rentgenowskich. Nic dziwnego, że pojawiło się pytanie, czy nie mogłaby też oceniać pisemnych prac studentów, zarówno pisanych w domu, jak i podczas egzaminów na uczelni. W obliczu szybko rosnącej liczby studentów AI wydaje się naturalnym rozwiązaniem. Badacze z Uniwersytetu Cambridge postanowili sprawdzić, czy słusznie.


Nereida - zagadka nietypowego księżyca Neptuna rozwiązana?

22 maja 2026, 08:07

Jednak to nie Tryton jest najbardziej zagadkowym księżycem Neptuna, a Nereida. Jest trzecim co do wielkości i dziewiątym pod względem odległości od planety księżycem planety. Odkryty został przez holenderskiego astronoma Gerarda Kuipera w 1949 roku i przez dekady pozostawał zagadką. Nereida ma wysoce eliptyczną orbitę, jest wyjątkowo blisko planety i nie wykazuje ruchu wstecznego charakterystycznego dla obiektów przechwyconych


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk